Shanty's PDF Print E-mail

Voor het ontstaan van het woord 'shanty' bestaan meerdere verklaringen. Een daarvan is dat het woord is afgeleid van het Engelse woord 'chant', wat zoveel betekent als zingen.
Een ander noemt het een afleiding van het Franse woord 'chanter' of 'chantez' zoals de franssprekende negerbootwerkers in New Orleans het uitdrukten. Naast de werkliederen waren er ook de ballades(forebitters), waarin het harde leven aan boord, het niet altijd even eerlijke scheepsgezag, de goede en slechte eigenschappen van het schip of de emotionele bindingen met de wal werden bezongen.
Het zingen van zeemansliederen in de ruimste zin mag zich verheugen in toenemende populariteit. Dit is te danken aan het feit, dat Nederlanders altijd een bijzondere band met de zee hebben gehad en aan het aanstekelijke van samenzingen.

In de hoogtijd dagen van de zeilvaart, ongeveer van 1820---1870, begonnen zo'n beetje alle landen op zee te varen naar verre bestemmingen.
Men had b.v de Noord Atlantische route en  de Chinese route. Op deze route diende het product vaak zo snel mogelijk vervoerd te worden. Men moest varen via kaap hoorn en op 40 ste breedtegraad door de zware westerstormen. Daarom werd er al gauw naar een sneller schip omgekeken. Men kreeg toen de klippers: deze waren slanker van vorm en liepen ook harder. In 1853 werden alleen al in Noord-Amerika  120 klippers gebouwd.
Ook was er de Australische route die emigranten heen en weer bracht.
Dan was er de vierde route: op Indie. Deze werd het meest door de nederlanders gevaren. Passagiers en stukgoed heen en specerijen, jute, tabak, koffie, rijst en vooral suiker waren voor de terugreis. Bovendien was er de walvisvaart. Dat was een hard bestaan. De Nederlandse en de Engelse vingen ze vooral in de Noordlijke IJszee bij Groenland en de Amerikanen visten met een vloot van ongeveer 700 schepen in de Stille Zuidzee, wel tot aan Siberie.

De meeste shanty's zijn in deze tijd ontstaan. Men had een speciale shantyman in dienst aan boord en van hem hing veel af. Was het een hele goede dan werkte men veel vlotter en was de stemming ook beter. Hij had daarom ook een hoge positie aan boord.

  • Men onderscheidde de shanty's naar gelang het werk waarbij men moest zingen:
    Hauling shanty's: dat waren trek en hijsliedjes. Men moest op het ritme de handen steeds verplaatsen. Voor het kleinere werk was het ritme sneller dan voor het zwaardere werk.
  • Stamp en go Shanty's: bij het binnenhalen van een grote lijn. De mannen stonden dan met hun rug naar de shantyman en liepen met de lijn weg op het stampten met hun voeten op het ritme. De voorste man holde steeds naar achter om te rouleren tot het hele touw binnen was
  •  Kaapstander Shant'y:  bij het binnenhalen van het anker moesten er verschillende mannen draaien aan de kaapstander, dit was een lang en zwaar werk. Bij dit werk was een langzaam ritme en veel coupletten vereist.
  • Pompshanty's: deze shanty's waren meestal 4 regels lang en een kort ritme
  • Ballast shanty,s: met het laden en lossen van de schepen werd er ook gezongen. Ook met ballast zetten.West zuid west van ameland is hier een voorbeeld van.

Een andere vorm waren de forebitters: in de vrije uurtjes schaarden de mannen zich om de forebitts, dat zijn de bolders op het voordek waar de schepen aan vast konden worden gemaakt. In deze liederen werd de gemoedstoestand van de matrozen bezongen.
Visserssongs: deze liedjes gingen veel over het afscheid aan de haven van de geliefden en hun heimwee en andere emoties .
Drinkliederen: ontspanning en drank ging op zee meestal gepaard met elkaar. Er kwamen ook mooie vrouwen in voor.
Allebei geven ze een duidelijk beeld van het internationale maritieme leven.

 
Shanty Koor "De Dekzwabbers", Powered by Joomla!; Joomla templates by SG web hosting